Duyurular

İş güvenliği ekipmanları, günümüz modern çalışma hayatının vazgeçilmez unsurları arasında yer almaktadır. Her sektörde faaliyet gösteren işletmeler, çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini korumak adına doğru iş güvenliği malzemeleri ile donanım sağlamak zorundadır. Bu noktada en temel koruyucu donanımlardan biri olan baret (kask) , baş bölgesini darbelere ve düşen cisimlere karşı koruyarak hayati bir görev üstlenir. Özellikle inşaat, madencilik, enerji üretimi, çelik yapı montajı ve fabrika gibi ağır sanayi alanlarında çalışan personel için baret kullanımı yasal bir zorunluluk olduğu kadar etik bir sorumluluktur. Baret seçimi yapılırken, çalışma ortamının risk seviyesi, darbe dayanımı ve elektrik yalıtımı gibi kriterler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bununla birlikte, çalışanların yüz bölgesini korumak için tasarlanan yüz siperliği özellikle kaynak, döküm, cam işleme, kimyasal üretim ve taşlama gibi sırasında oluşabilecek sıçramalara, kıvılcımlara ve kimyasal sıçramalara karşı etkili bir bariyer oluşturur. Kaynak işlemleri sırasında ise kaynak siperliği kullanılması, yoğun ışık, ultraviyole ve kızılötesi ışınlar ile kıvılcımlardan gözleri, yüzü ve boyun bölgesini korumak adına olmazsa olmazdır. Otomatik kararan filtreye sahip kaynak siperlikleri, kaynak anında anında karararak gözleri ani ışık patlamalarına karşı korur ve iş verimliliğini artırır.

Temizlik, hijyen ve ürün güvenliği gerektiren sektörlerde ise başlık (bone, bere) ve ağ başlık (saç filesi) gibi ürünler, üretim süreçlerinde dış etkenlerin ürüne karışmasını önleyerek hem çalışan konforunu hem de ürün kalitesini artırır. Gıda sektörü, ilaç üretimi, elektronik montaj, temiz oda ortamları ve sağlık kuruluşlarında saç filesi ve bone kullanımı, hem hijyen standartlarının sağlanması hem de çalışan saçlarının makine parçalarına takılmasını önlemek açısından kritik öneme sahiptir. Gece veya loş ışıkta yapılan çalışmalarda ise kafa lambası kullanımı, ellerin serbest kalmasını sağlayarak hem iş verimliliğini hem de çalışma güvenliğini aynı anda artırır. Maden ocakları, tünel inşaatları, acil müdahale ekipleri, gece yol bakım çalışmaları ve arama-kurtarma faaliyetlerinde kafa lambası olmazsa olmaz ekipmanlar arasında yer alır. Kafa lambalarının aydınlatma gücü, batarya ömrü ve suya dayanıklılık seviyesi, çalışma koşullarına uygun olarak seçilmelidir.

Göz sağlığı, çalışma hayatında en çok ihmal edilen ancak en kritik konuların başında gelir. Gözlere gelebilecek küçük bir toz zerresi bile geri dönüşü olmayan görme kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle iş gözlüğü kullanımı, tozlu, kimyasal veya parçacık sıçramasına açık ortamlarda mutlaka sağlanmalıdır. Özel olarak üretilen koruyucu gözlük modelleri, farklı risk seviyelerine göre tasarlanmış olup kullanıcıya maksimum güvenlik sunar. Darbeye dayanıklı polikarbonat camlar, yan siperlikler ve anti-buhar kaplamalar, koruyucu gözlüklerin vazgeçilmez özellikleri arasında yer alır. Tozlu çalışma ortamlarında toz gözlüğü tercih edilirken, kaynak işlemleri sırasında mutlaka kaynak gözlüğü kullanılması gerekmektedir. Kaynak gözlükleri, yoğun UV ve IR ışınlarını filtreleyerek gözlerde kalıcı hasar oluşumunu engeller. Kaynak gözlüklerinde kullanılan filtre camlarının numaraları, yapılan kaynak türüne göre değişiklik gösterir ve bu seçimin mutlaka bir uzman tarafından yapılması gerekir.

İşitme sağlığı ise bir diğer kritik konudur. Yüksek desibelde gürültüye maruz kalan çalışanlar için kulaklık (koruyucu) kullanımı, işitme kaybını önlemede en etkili yöntemdir. Özellikle ağır sanayi, tekstil, şantiye, enerji santralleri, matbaa, ağaç işleme, metal işleme ve taş ocakçılığı gibi sektörlerde çalışan personelin koruyucu kulaklık kullanması yasalarla da zorunlu kılınmıştır. Koruyucu kulaklıkların yanı sıra, daha hafif gürültü seviyelerinde ve uzun süreli kullanımlarda konfor sağlayan kulak tıkacı da tercih edilmektedir. Kulak tıkaçları, köpük veya silikon malzemeden üretilir ve doğru yerleştirildiğinde yüksek düzeyde ses yalıtımı sağlar. Kulaklıkların ve tıkaçlarının sessizlik seviyesi yani NRR değeri, seçim yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli teknik parametredir.

Solunum yoluyla bulaşan meslek hastalıkları, iş güvenliğinin en önemli başlıklarından biridir. Toz, gaz, duman, buhar, sis ve kimyasal buharların yoğun olduğu ortamlarda çalışan personel için doğru solunum koruma ürünleri seçilmelidir. Toz maskesi, ince partiküllere karşı etkili bir filtreleme sağlarken, gaz maskesi zehirli gaz ve buharlara karşı koruma sunar. Avrupa standartlarına uygun olarak üretilen filtreli maske (FFP1, FFP2, FFP3) modelleri, partikül tutma kapasitelerine göre farklı risk seviyelerinde tercih edilir. FFP3 maskeler en yüksek koruma seviyesini sunarken, FFP1 maskeler daha düşük riskli ortamlar için yeterlidir. FFP2 maskeler ise pandemi döneminde sağlık çalışanlarının da sıklıkla kullandığı, orta seviye koruma sağlayan maskelerdir. Daha ağır koşullarda çalışan uzman personel için tam yüz maskesi tüm yüz bölgesini sararak hem solunum hem de göz korumasını tek bir üründe birleştirir. Tam yüz maskeleri, zehirli kimyasalların ve radyoaktif partiküllerin bulunduğu ortamlarda en yüksek korumayı sağlar. Daha hafif işler için ise yarım maske yeterli koruma sağlar ve uzun süreli kullanımlarda konfor avantajı sunar. Yarım maskeler, burun ve ağız bölgesini kapatırken, yüzün diğer kısımlarını açık bırakarak rahat nefes almayı ve uzun süreli kullanımı mümkün kılar. Özel tehlikeli ortamlarda ise basınçlı hava ile çalışan solunum cihazı (hava beslemeli) kullanılır. Bu cihazlar, bağımsız hava kaynağı sayesinde oksijen yetersizliği olan veya aşırı derecede zehirli gaz bulunan ortamlarda çalışan personelin hayatını kurtarır. Hava beslemeli solunum cihazları, kapalı tank temizliği, kimyasal sızıntı müdahalesi, kanalizasyon çalışmaları ve nükleer alanlarda zorunlu olarak kullanılır.

Eller, çalışma hayatında en çok kullanılan ve en fazla riske maruz kalan uzuvlardır. İstatistiklere göre iş kazalarının yaklaşık %30`u el yaralanmalarından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle doğru iş eldiveni seçimi, iş sağlığı ve güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Kaynak işlemleri sırasında kullanılan kaynak eldiveni, yüksek ısıya, kıvılcımlara ve erimiş metal sıçramalarına karşı dayanıklı, genellikle deri veya Kevlar malzemeden üretilir. Kesici aletlerle çalışılan cam sanayi, metal üretimi, kağıt sanayi ve otomotiv sektörlerinde kesim eldiveni kullanımı, parmak ve el yaralanmalarını neredeyse sıfıra indirir. Kesim eldivenleri genellikle çelik teller veya yüksek performanslı sentetik elyaflar ile güçlendirilmiş olup EN 388 standardına göre sınıflandırılır. Delinme riskinin yüksek olduğu inşaat, geri dönüşüm, çelik konstrüksiyon, çivi ve metal saplama imalatı gibi sektörlerde delinme eldiveni hayati önem taşır. Yüksek sıcaklıklara maruz kalınan döküm, cam, seramik, fırın, pik ve gıda fırınlama gibi sektörlerde ısıya dayanıklı eldiven tercih edilirken, soğuk hava depoları, açık alanda kış çalışmaları, buz ve kar temizleme gibi işler için soğuğa dayanıklı eldiven geliştirilmiştir. Soğuğa dayanıklı eldivenler, yalıtım sağlayan astar malzemeleri ile donatılarak parmaklarda donma riskini engeller. Kimyasal maddelerle çalışan laboratuvar, petrokimya, boya imalatı, ilaç üretimi ve temizlik sektörlerinde çalışan personel için kimyasal eldiven vazgeçilmezdir. Esnekliği, konforu ve kimyasal direnci yüksek olan nitril eldiven özellikle sağlık, gıda, elektronik ve otomotiv boya atölyelerinde yaygın olarak tercih edilir. Nitril, lateks alerjisi olan kullanıcılar için güvenli bir alternatif sunarken, yağlara, solventlere ve bazı asitlere karşı da üstün direnç gösterir. PVC eldiven ise suya, yağa, alkalilere ve birçok kimyasala karşı dayanıklı yapısıyla temizlik, tarım, balıkçılık, inşaat, boya atölyeleri ve endüstriyel işletme temizliği sektörlerinde sıklıkla kullanılır.

Ayak güvenliği, iş kazalarının önlenmesinde en etkili adımlardan biridir. Ayaklar, ağır cisimlerin düşmesi, kesici ve delici cisimlerle temas, kimyasal sıçramalar, kayma ve elektrik tehlikelerine karşı sürekli risk altındadır. İş ayakkabısı kullanımı, düşen cisimlere, kaymalara, elektrik tehlikelerine, kimyasal etkilere ve ezilmelere karşı koruma sağlar. Çelik burunlu ayakkabı, en yaygın kullanılan iş ayakkabısı türü olup, burun kısmındaki çelik donanım ile parmakları düşen ağır cisimlere karşı mükemmel koruma sağlar. Çelik burun, 200 Joule darbe enerjisine dayanacak şekilde test edilir ve sertifikalandırılır. Daha hafif yapı aranıyorsa kompozit burunlu ayakkabı metal kadar sağlam ancak daha hafif, ısı iletmeyen ve manyetik olmayan özelliktedir. Kompozit burunlar, özellikle gümrükleme ve manyetik alan hassasiyeti olan ortamlarda avantajlıdır. Alüminyum burunlu ayakkabı ise çelik ile kompozit arasında bir seçenek sunar, çelikten daha hafif olmasına rağmen benzer darbe dayanımı gösterir. Zorlu arazi koşullarında, şantiyelerde, madencilikte, arazide petrol ve doğalgaz çalışmalarında iş botu (çizme) modelleri ayak bileğini sararak burkulmalara ve ezilmelere karşı ek destek sağlar. Kaynak yaparken kullanılan kaynakçı botu, ısıya dayanıklı taban ve üst malzemesi ile kıvılcım ve erimiş metal sıçramalarına karşı dayanıklıdır. Elektrik tesisatı, enerji dağıtım ve bakım sektörlerinde çalışanlar için üretilen elektrikçi botu (yalıtkan) , 1000 Volt`a kadar gerilime karşı koruma sağlayan yalıtkan tabanlarla donatılmıştır. Islak, çamurlu ve su birikintisi bulunan alanlarda çalışan tarım, balıkçılık, su arıtma, kanalizasyon ve inşaat çalışanları için yağmurluk çizme su geçirmez özelliğiyle vazgeçilmezdir. Daha hafif, daha az riskli, temiz oda, gıda işleme, sağlık, laboratuvar ve hafif sanayi gibi ortamlarda ise sabo terlik çalışanlara konforlu, nefes alan, kaymaz tabanlı ve kolay temizlenebilir bir ayak koruması sunar. Ayrıca iş ayakkabılarında kullanılan çelik tabanlık (ortalama taban), ayak tabanına girebilecek çivi, cam kırığı veya keskin cisimlere karşı ek koruma sağlar. Kaymaz taban özelliği, yağ ve su sıçraması olan mutfak, yemekhane, otomotiv yağ atölyeleri ve soğuk hava depolarında düşmeleri önler. ESD ayakkabı ise statik elektrik hassasiyeti olan elektronik montaj ve yarı iletken üretim sektörlerinde, vücuttaki statik elektriğin hassas cihazlara zarar vermesini engellemek için tercih edilir.

Vücut bütünlüğünü korumak için kullanılan giysiler, iş güvenliğinin en görünür ve kapsamlı parçalarındandır. İş elbisesi (tulum) , çalışanın tüm vücudunu toz, boya, kimyasal sıçramaları, yağ lekesi ve mekanik risklere karşı korur. Tulumlar, birleşik yapıları sayesinde kıyafet ile cilt arasında boşluk bırakmayarak daha yüksek koruma sağlar. İş tulumları, alev geciktirici, anti-statik, su itici veya asitlere dayanıklı özel kumaşlardan üretilebilir. Görünürlüğün düşük olduğu gece çalışmaları, otoyol bakımı, havalimanı yer hizmetleri, liman ve inşaat sahalarında reflektif yelek kullanımı, iş makineleri ve araçlar tarafından fark edilme olasılığını artırarak hayat kurtarır. Reflektif yelekler, EN ISO 20471 standardına göre sınıflandırılır ve farklı sınıflarda görünürlük seviyesi sunar. Dış hava koşullarına karşı açık alan çalışmaları, yağmurda ve sert rüzgarda çalışmak zorunda kalan inşaat, madencilik, çiftçilik, belediye ve orman işçileri için yağmurluk su geçirmez ve rüzgar geçirmez yapısıyla çalışan konforunu sağlar. Kaynak işlemlerinde ise kaynak önlüğü kullanımı, göğüs, kol ve karın bölgesini kıvılcım, ısı ve UV ışınlarına karşı korur. Radyasyona maruz kalınan tıp, diş hekimliği ve nükleer tıp sektörlerinde kurşun yelek (radyasyon) hayati önem taşır. Kurşun yelekler, kurşun ekivalan oranlarına göre farklı koruma seviyeleri sunar ve düzenli olarak kontrol edilmelidir. Soğuk hava depoları, açık saha kış çalışmaları, kar temizleme, soğuk zincir lojistik çalışanları için üretilen soğuk oda elbisesi, vücut ısısını koruyarak hipotermi ve donma riskini ortadan kaldırır. Soğuk oda elbiseleri, sentetik dolgular, polar astarlar ve rüzgar geçirmez dış yüzeyler ile donatılmıştır. Ağır yük taşıma, sürekli eğilme ve uzanma gerektiren depolama, inşaat, taşımacılık, marangozluk ve tesisat işlerinde bel destek kemeri kullanımı, bel fıtığı, kas zorlanmaları ve yırtılmalarını önlemede etkilidir. Bel destek kemerleri, sert panel, esnek korse ve hassas ayarlanabilir kayışlar ile donatılmıştır. Uzun süre diz üzerinde çalışan fayans döşeyiciler, parke işçileri, tesisatçılar, mobilya montörleri, sera ve bahçe çalışanları için dizlik diz kapağını ve çevresindeki yumuşak dokuları ezilme, sürtünme ve ısıya karşı korur.

Yüksekte yapılan çalışmalar, inşaat, enerji, telekomünikasyon, temizlik, gemi inşa, bakım-onarım, vinç ve platform operasyonları gibi birçok sektörde iş kazalarının en büyük bölümünü oluşturur. Yüksekte çalışma, ölümcül sonuçlar doğurabilecek en riskli faaliyetler arasında ilk sıralarda yer alır. Bu nedenle yüksekte çalışma ekipmanları seçimi hayati öneme sahiptir. Tam vücut emniyet kemeri, omuz, göğüs ve bacak bölgelerinden sararak düşme anında vücudu dengeli bir şekilde askıda tutar ve iç organlara binem ağırlığı eşit olarak dağıtır. Tam vücut kemerleri, EN 361 standardına uygun olarak üretilir ve bağlantı noktaları mutlaka CE sertifikalı olmalıdır. Düşüş durdurucu, ani düşüşlerde devreye girerek frenleme yapar ve zemine çarpma hızını ve enerjisini azaltarak hayat kurtarır. Düşüş durdurucular, içerisinde enerji emici sistem bulunduran, ip veya bant tipinde olabilen cihazlardır. Yaşam hattı sistemleri, uzun mesafeli yüksekte çalışmalarda çalışanın sürekli bağlı kalmasını sağlayan sabit veya hareketli hat sistemleridir. Yaşam hatları, yatay, eğimli veya dikey olarak kurulabilir ve birden fazla çalışanın aynı anda güvenli şekilde çalışmasına izin verir. Karabina, emniyet kemerlerinin yaşam hattına veya ankraj noktasına güvenli bir şekilde bağlanmasını sağlayan, kilit mekanizmalı bağlantı elemanıdır. Karabinaların, EN 362 standardına göre üretilmiş olması, en az 20 kN çekme direncine sahip olması ve kilitlerinin manuel olarak kilitlenebilir veya otomatik kilitli olması gerekir. Paraşüt tipi kemer, düşme anında vücudu otomatik olarak dik konumda tutacak şekilde tasarlanmış olup, özellikle merdiven, iskele, direk, ağaç, bacalar ve inşaat demirlerinde çalışanlar için idealdir. Kullanılan halat (polyamid, statik) malzemeler, yüksek çekme dayanımına sahip olmalı, aşınmaya, kesilmeye, UV ışınlarına ve kimyasallara karşı dayanıklı olmalıdır. Halatlar, düzenli aralıklarla test edilmeli ve aşınma, kesilme veya yıpranma belirtileri gösteren halatlar derhal değiştirilmelidir. Kanca (bağlantı elemanı) ise halat ile kemer arasında güvenli geçişi sağlayan, genellikle çelik veya alüminyum alaşımdan üretilen kritik bir parçadır. Tüm bu ekipmanların düzenli olarak periyodik kontrolden geçmesi, olası bir düşme anında sistemin güvenilirliğini doğrudan etkiler. Yüksekte çalışma ekipmanlarının kullanıcıya doğru şekilde giydirilmesi, ayarlanması ve ankraj noktasının seçimi konusunda mutlaka eğitimli personel tarafından denetim yapılmalıdır.

Saha güvenliği ve uyarı sistemleri, iş kazalarının önlenmesinde önemli bir rol oynar. Özellikle kalabalık sahalar, açık ocak madenleri, inşaat alanları, fabrika içi yollar, liman, havalimanı, depo ve otopark gibi alanlarda etrafın çevrilmesi, sınırlandırılması ve uyarılması gerekir. Uyarı bandı (şerit) , tehlikeli bölgelerin sınırlarını belirleyerek personelin, ziyaretçilerin ve hatta araçların bu alanlara girmesini fiziksel olarak engeller. Uyarı bandı, genellikle kırmızı-beyaz veya sarı-siyah renklerde, yırtılma mukavemeti yüksek plastik veya bez malzemeden üretilir. Reflektör, araç ve iş makinelerinin gece görünürlüğünü artırarak gece çarpışma ve yan yana devrilme riskini azaltır. Reflektörler, karayolu, iş makineleri, tır, römork ve konteynerlerde standart olarak kullanılır. Trafik akışının düzenlenmesi gereken inşaat, otopark, organizasyonlar, stadyum, fuar, festival ve acil durum tahliye yollarında yol işaretleme konisi kullanımı standarttır. Trafik konileri, yüksek görünürlükte renklere sahip, refleks yüzeyli ve tabanları ağırlaştırılmış şekilde üretilir. Acil durum ve tehlike anlarında çalışanları uyarmak için uyarı ışığı (flaşör) ve ikaz lambası (siren) sistemleri kurulur. Bu sistemler, yangın, gaz kaçağı, kimyasal sızıntı, deprem, patlama veya sabotaj gibi acil durumlarda hızlı tahliyeyi ve müdahaleyi mümkün kılar. Flaşörlü uyarı ışıkları, şantiye araçları, acil sağlık araçları, iş makineleri, çekiciler ve yol bakım ekipleri tarafından yaygın olarak kullanılır. Çalışma alanlarına yerleştirilen güvenlik işareti (levha) , yasakları, uyarıları, zorunlu kullanımları ve bilgilendirmeleri görsel olarak iletir. Güvenlik işaretleri, ISO 7010 standardına uygun olarak kırmızı daire yasak, sarı üçgen uyarı, mavi daire zorunluluk ve yeşil kare bilgilendirme anlamına gelecek şekilde evrensel olarak tasarlanmıştır.

Acil durumlar her an her yerde ortaya çıkabilir. Doğal afetler, yangın, kimyasal sızıntı, yaralanma, kalp krizi, elektrik çarpması ve travmalara karşı iş yerlerinde acil müdahale ekipmanları hazır bulundurulmalıdır. İlkyardım çantası, kanamaları durdurmak, yaraları temizlemek, kırık tespiti yapmak, yanık tedavisi, şok pozisyonu vermek ve hayati fonksiyonların sürdürülmesine destek olmak için gerekli tüm malzemeleri içerir. İlkyardım çantası, mutlaka görünür ve kolay ulaşılabilir bir yerde bulunmalı, içeriği düzenli olarak kontrol edilmeli ve son kullanma tarihi geçen malzemeler yenilenmelidir. Ağır yaralanmalarda hastaneye nakil sırasında kullanılan sedye, hastanın veya yaralının güvenli taşınmasını sağlar, ikincil yaralanmaları önler ve omurga hizalanmasını muhafaza eder. Sedye, katlanabilir, tekerlekli veya sırt tipi olabilir. Boyun ve omurga yaralanmalarında boyunluk (servikal) kullanımı, boyun omurlarının hareketini kısıtlayarak omurilik hasarını, felci ve hatta ölümü önlemede hayati önem taşır. Boyunluk, farklı boyutlarda, genellikle yumuşak veya sert malzemeden üretilir. Yangın anında ilk müdahale için yangın söndürücü (tüp) her işletmede bulunması zorunlu ekipmanlar arasındadır. Yangın söndürücüler, toz, karbondioksit, köpük veya su bazlı olabilir, doğru sınıftaki yangına uygun seçilmelidir (A sınıfı katı, B sınıfı sıvı, C sınıfı gaz, D sınıfı metal, F sınıfı yağ yangınları). Personelin yangın söndürücü kullanımı konusunda eğitimli olması da en az yangın söndürücünün varlığı kadar önemlidir. Kişinin veya ekipmanların alev alması durumunda yangın battaniyesi kullanımı, oksijeni keserek yangını söndürür ve kişiyi alevlerden korur. Yangın battaniyesi, mutfaklarda, laboratuvarlarda, kaynak atölyelerinde ve araçlarda bulunması gereken pratik bir ekipmandır. Elektrik kaçaklarına karşı çalışanları topraklamak ve korumak için güvenlik paspası kullanılır. Güvenlik paspası, yüksek voltajlı panoların önüne, trafoların bulunduğu alanlara, laboratuvarlara ve bakım ünitelerine serilir. Statik elektrik hassasiyeti olan elektronik atölyelerinde, bilgisayar servis merkezlerinde, hassas cihaz üretim tesislerinde ise anti-statik bileklik kullanımı, vücut statik elektriğinin hassas devre elemanlarına, entegrelere, hafıza çiplerine zarar vermesini engeller. Anti-statik bileklik, toprak hattına bağlanarak vücuttaki statik elektriği güvenle toprağa iletir. Kimyasal sıçraması veya göze yabancı cisim kaçması durumunda acil göz yıkama işlemi için göz duşu (acil durum) sistemi bulunmalıdır. Göz duşları, laboratuvarlarda, kimya tesislerinde, boya imalathanelerinde, pil üretim atölyelerinde ve temizlik malzemesi depolama alanlarında bulunması yasal zorunluluktur. Suyun en az 15 dakika süreyle ve belirli basınçta akması gerekir. Düzenli bakım ve onarım işleri için portatif merdiven güvenli erişim sağlar. Portatif merdivenler, alüminyum, çelik veya ahşap malzemeden üretilir, teleskopik, katlanır, platformlu veya tek yanlı olabilir. Merdivenin dayanım sınıfı, kullanıcı ağırlığı ve yük kapasitesine uygun olmalıdır. Elektrik çarpması riskine karşı özellikle bakım-onarım, enerji dağıtım, endüstriyel temizlik gibi işlerde izolasyon transformatörü kullanımı, çalışanları yüksek gerilimden izole ederek hayati koruma sağlar.